Link i kod QR do rejestracji bezpłatnego udziału w konferencji:
Organizatorzy:
- Kuria Diecezjalna Płocka;
- Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku;
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie;
- Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie;
- Instytut Papieża Jana Pawła II w Warszawie.
W poemacie Myśląc Ojczyzna z 1974 r. kard. Karol Wojtyła pisał: „Drzewo wiadomości / dobrego i złego / wyrastało nad brzegami rzek / naszej ziemi, / wyrastało wraz z nami / przez wieki, / wrastało w Kościół korzeniami sumień. / (…) Lecz dotąd dzień każdy / przynosi to samo rozszczepienie / w każdej myśli i czynie, / z którego Kościół sumień / rośnie w korzeniach historii”. Każdy jubileusz to okazja do spojrzenia z perspektywy na to drzewo Kościoła, które przypomina, jak wielu ludzi w swoich sumieniach troszczyło się o jego korzenie i owocowanie.
Celem konferencji jest prezentacja najnowszych wyników badań dotyczących historii diecezji płockiej w szerokim kontekście historycznym, społecznym, religijnym i kulturowym. Uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z najnowszymi badaniami dotyczącymi roli diecezji w kształtowaniu życia religijnego, edukacji, polityki oraz dziedzictwa artystycznego i architektonicznego. Impulsem jest obchodzony w 2025 r. jubileusz 950-lecia istnienia tej diecezji, przeżywany pod hasłem: „Pielgrzymi nadziei – w drodze do Źródła” w Roku Świętym Kościoła powszechnego.
W czasie dwóch dni zostaną zaprezentowane wystąpienia badaczy dotyczące początków i podstaw diecezji, jej instytucji, organizacji terytorialnej, różnych aspektów funkcjonowania parafii, działalności duchowieństwa, seminariów duchownych, zakonów i klasztorów. To także okazja do refleksji nad moralnymi wyzwaniami płynącymi z bogatych dziejów diecezji płockiej, obejmującej w swej historii ogromne terytorium od Kujaw i Mazowsza aż do Podlasia. Wśród zaproszonych prelegentów znajdują się historycy, teolodzy, filozofowie, archiwiści i duchowni specjalizujący się w historii Kościoła oraz badacze kultury i sztuki sakralnej.
Kościół sumień rośnie w korzeniach historii
Ogólnopolska konferencja naukowa w roku jubileuszu 950-lecia diecezji płockiej
Płock, Opactwo Pobenedyktyńskie, 18-19 września 2025 r.
18 września 2025 r., czwartek
9.00 Msza św. w bazylice katedralnej w Płocku, przewodniczenie i homilia: bp dr Szymon Stułkowski, biskup płocki
10.00 Otwarcie konferencji
– bp dr Szymon Stułkowski, biskup płocki
– dr inż. Grzegorz Koc, rektor Państwowej Akademii Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
10.30 Panel I – Diecezja płocka w średniowieczu i epoce nowożytnej, część I
10.30 Od Sowany po Salerno: śladami papieża Grzegorza VII, założyciela diecezji płockiej – ks. dr hab. Waldemar Turek, prof. UPS, Uniwersytet Salezjański w Rzymie, Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej
10.50 Kształtowanie pamięci o biskupie płockim Wernerze w „Mors et miracula beati Verneri” – dr Paweł Figurski, Instytutu Sztuki PAN w Warszawie
11.10 Kariery prałatów i kanoników kapituły katedralnej płockiej do końca XV w. – prof. dr hab. Andrzej Radzimiński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
11.30 Piastowie Mazowieccy wobec biskupów płockich – prof. dr hab. Janusz Grabowski, Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
11.50 Sieć parafialna diecezji płockiej w średniowieczu – najnowsze ustalenia – dr Kazimierz Pacuski, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie
12.10 Średniowieczne patrocinia diecezji płockiej jako świadectwo kultury religijnej – dr Marek Stawski, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie
12.30 Relacje diecezji płockiej z Dykasterią Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów – ks. dr hab. Arkadiusz Nocoń, Papieski Uniwersytet Urbaniana w Rzymie
12.50 Dyskusja
13.30 Obiad
Panel II – Diecezja płocka w średniowieczu i epoce nowożytnej, część II
14.30 Zbadane i niezbadane dzieje płockiej Kapituły Katedralnej – ks. prof. dr hab. Wojciech Góralski, Akademia Mazowiecka w Płocku
14.50 Kapituły kolegiackie na terenie diecezji płockiej – perspektywy badań – dr Magdalena Bilska-Ciećwierz, Muzeum Mazowieckie w Płocku
15.10 Benedyktyni w diecezji płockiej – dr Krzysztof Wiśniewski
15.30 Źródła poznania średniowiecznej liturgii płockiej w świetle najnowszych badań – ks. dr hab. Daniel Brzeziński, prof. UMK, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
15.50 Rezydencje biskupów płockich w epoce staropolskiej – dr hab. Radosław Lolo, prof. AV, Akademia Finansów i Biznesu Vistula w Pułtusku
16.10 Biskupi płoccy wobec inkorporacji Mazowsza – mgr Karol Wilczyński, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
16.30 Średniowieczna poezja liturgiczna na przykładzie oficjów rymowanych w kodeksach płockich – ks. dr hab. Piotr Wiśniewski, prof. KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
16.50 Dyskusja
Panel III – „Kościół stróżem przeszłości, piastunem teraźniejszości i siewcą przyszłości” (H. Sienkiewicz)
Moderator: ks. dr Wojciech Kućko, UKSW w Warszawie, WSD w Płocku
17.30 Kościół i naród – źródła nadziei wczoraj i dziś – prof. dr hab. Grzegorz Kucharczyk, Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie, Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
19 września 2025 r., piątek
9.00 Msza św. w bazylice katedralnej w Płocku, przewodniczenie: bp Szymon Stułkowski, homilia: ks. kan. Stefan Cegłowski
Panel IV – Kościół płocki w XIX i XX wieku
10.00 Niezłomni kapłani diecezji płockiej wobec systemu komunistycznego – dr Jacek Pawłowicz, Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Warszawie
10.20 Związki diecezji chełmińskiej i płockiej na przestrzeni dziejów – dk. prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
10.40 Diecezja płocka w pracach Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce – dr Joanna Kumor-Mielnik, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
11.10 Mapa klasztorów diecezji płockiej w „Atlasie klasztorów w Polsce X-XXI w.” – s. dr Jadwiga Monika Kupczewska SSCJ, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
11.30 Misja duszpasterska według św. Wincentego realizowana przez misjonarzy na terenie diecezji płockiej – ks. dr Stanisław Rospond CM, emerytowany wykładowca Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie
11.50 Duchowieństwo Płocka i diecezji płockiej w czasie najazdu bolszewickiego w 1920 r. – dr Grzegorz Gołębiewski, Towarzystwo Naukowe Płockie
12.10 W walce o polską duszę. Służba Bezpieczeństwa wobec uroczystości religijnych w diecezji płockiej w latach 1966-1976 – dr hab. Leszek Zygner, prof. PANS, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
12.30 Zakony diecezji płockiej a władza komunistyczna w Polsce w latach 1945-1989 – ks. dr hab. Dominik Zamiatała, prof. UKSW, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
12.50 Dyskusja
13.30 Obiad
Panel V – Kościół płocki w dziejach – spojrzenie interdyscyplinarne
14.00 Księgi metrykalne diecezji płockiej – kronika ludu Mazowsza – ks. dr Bartosz Leszkiewicz, Archiwum Diecezjalne w Płocku
14.20 Odnowa liturgiczna w diecezji płockiej po Soborze Watykańskim II – ks. dr Marcin Sadowski, Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku
14.40 Średniowieczne i nowożytne zabytki sztuki sakralnej i rezydencje diecezji płockiej – stan dzisiejszy i perspektywy opieki i ochrony konserwatorskiej – prof. dr hab. Jakub Lewicki, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Rada Ochrony Zabytków przy MKiDN
15.00 Wybrane elementy chrześcijańskiej kultury prawnej eksponowane przez wiernych diecezji płockiej w okresie 950 lat jej istnienia – ks. dr hab. Jan Krajczyński, prof. UKSW, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
15.20 Budownictwo sakralne w diecezji płockiej po 1945 r. na podstawie materiałów w Archiwum Kurii Diecezjalnej Płockiej – ks. dr Wojciech Kućko, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie – Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku
15.40 Małżeństwo i rodzina w przemówieniach Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego w diecezji płockiej – ks. dr hab. Zdzisław Struzik, em. prof. UKSW, Instytut Papieża Jana Pawła II w Warszawie
16.00 Wiedeńska Kaplica Stanisława Kostki – historia miejsca kultu świętego z Rostkowa – mgr Joanna Łukaszuk-Ritter (menedżerka kultury, niezależna dziennikarka)
16.20 Zasoby Archiwum Diecezjalnego w Płocku źródłowym filarem „Słownika historyczno-geograficznego Mazowsza w średniowieczu” – dr Anna Salina, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie
16.40 Stowarzyszenie Rodzin Katolickich Diecezji Płockiej w najnowszej historii Kościoła katolickiego na Mazowszu i ziemi dobrzyńskiej – dr Witold Wybult, Sąd Biskupi Płocki
17.00 Dyskusja
Podsumowanie konferencji
Rada Naukowa konferencji
- bp dr Szymon Stułkowski, Biskup Płocki
- ks. dr hab. Daniel Brzeziński, prof. UMK
- ks. prof. dr hab. Wojciech Góralski
- ks. prof. dr hab. Waldemar Graczyk
- ks. dr Wojciech Kućko
- dr Witold Wybult
- dr hab. Leszek Zygner, prof. PANS
